Şehzade Mehmed’in Karalama Defteri

Mart 5, 2009 | | 9 Yorum yapılmış

Semerkand Takvimleri 4 Mart Çarşamba gününü gösteren yaprağın arkasından olduğu gibi yazıyorum. İlgimi çekti, mutlaka ilginizi çekecektir.

Fatih Sultan Mehmet’in karikatür çizdiğini acaba kaç tarihsever bilir? Topkapı sarayı müzesi kütüphanesinde Fatih Sultan Mehmet’e ait bir defter var. Defteri II. Abdülhamit Han bulmuş ve büyük bir ihtiram göstererek ciltlettirip Yıldız Sarayı kütüphanesine koydurmuştur.

Bu defter, şehzade II. Mehmet’in yani Fatih Sultan Mehmet’in gençlik yıllarında kullandığı karalama defteridir. 180 sayfadır. Yıldız Sarayı’nda kurulan Zülvecheyn Kütüphanesi’ndeki cilthanede ciltlenmiştir. Kırmızı deri üzerine kaplı defterde mürekkebin dağılmaması için aharlı kağıt kullanılmıştır. Kimi yapraklarında filigran mühürler bulunmaktadır.

Defter besmele ile başlıyor. Sonrasında ise “Mehmed bin Murad Han” ibareli tuğra denemeleri, Arapça, Farsça, Grek alfabeleriyle yazı denemeleri ve portre çizimleri var. Çizimlerin kimi yerinde ince uçlu kamış kalem, kimi yerinde de fırça kullanılmış.

Resim: magurka | Creative Commons lisansı ile kullanılmıştır.

Semerkand Takvimleri 5 Mart Perşembe gününü gösteren yaprağın arkası;

Fatih Sultan Mehmet’in çocukluğunda kullandığı bir karalama defterinde at, kuş, yaprak ve insan yüzü çizimleri vardır. Karikatürcü gözüyle defter incelendiğinde günümüzdeki karikatür çizim tekniklerine çok benzer oldukları görülüyor. Çizgiler abartılı. Yüz ifadeleri donuk değil. Sevgi, öfke ve hayret mimikleri çizgilere yansıtılmış.

Şehzade Mehmet’in çizgi tekniğinde de acemi olmadığı görülüyor. Çizgilerinde titreme yok. Kendinden emin çizgiler. Hele ki bu çizimleri ince uçlu kamış kalemle yapmak bile hareketlerindeki kıvraklığın göstergesidir.

Defterdeki çizimlerden başka şu anda bildiğimiz başka çizimleri yok. Fakat, bahsettiğimiz defterdeki çizimleri incelediğimizde kendisinin daha önce de benzer çizimler yaptığını anlayabiliyoruz.

Düzenleme: 5 Mart 2009
Bir forum sitesinde aşağıdaki resimleri buldum fakat, başka kaynak bulamadığım için emin değilim. Fakat, tuğra çalışmaları çizimler, farklı alfabe kullanımı ve kırmızı cilt tanımlara uyuyor :)

.

Bu Yazıları Okumak Yürek İster:

  • Son Sınavlardan Sonra
  • Yahoo yeni hizmeti not defteri
  • WordPress eski sürümleri yükseltme
  • Fanatiği Olduğum Yazılımlar | Mim
  • Comments (9)

     

    1. codeluu dedi ki:

      yine harika bir paylaşım. izninle bunu tarihikayeler sitemde yayınlamak istiyorum.

    2. esraycr dedi ki:

      Çizimlerini merak ettim, o defterden bir kaç sayfa bile olsa görmeyi isterdim şuan da..

    3. Mehmet dedi ki:

      @codeluu; tabi ki yayınlayabilirsin. yazı bana ait değil neticede. Semerkand takviminden aldım.

      @esra; işin aslı ben de o defteri araştırıyorum fakat somut resim bulamadım. Fakat, bir çok yerde bahsedilmiş. Resimleri bulursam mutlaka paylaşacağım.

    4. esraycr dedi ki:

      Yeni resimler eklemen güzel olmuş, bence dönemine göre çizimleri fazlasıyla güzel. Acaba daha ne sayfalar vardır o defterde :)

    5. Göksel dedi ki:

      defteri incelemek isterdim merak ettim açıkçası, aslında deftere zarar vermeden bir çalışma yapılıp bütün sayfalar dijital ortama aktarılabilir, çokta güzel olurdu

    6. Ahmet dedi ki:

      osmanlı arşivi hakkında resim ve detaylı bilgisi olan arkaşlar paylaşırlar çok sevinirim , ilginç bilgiler var ama söylentiye değilde gerçeklere dayanan bilgi her zaman herkese gerekli

    7. Ahmet islamoğlu dedi ki:

      Araştırmacı gazeteci ve yazar kimliğin (resmi olarak) olmasada, bu konuda birçok kişiye fark attığını söylemeliyim.Çok güzel bir paylaşım.”semerkand” yayınlarına ve “sana” çok teşekkür ediyorum.

    8. serkan dedi ki:

      arkadaşlar topkapı arşiv müdürlüğüncede onaylanan bu belgeler bişey değil bunlar çocukluk çizimleri bir çoğunu görme fırsatım oldu.lakin asıl önemli olan ve üzerine düşülmesi gereken Almanyadaki bir müzede Fatihe ait 3 albüm ve içerisinde hiç bir ustanın resmedemeyeceği kadar profosyonel çizimlerin bulunduğu ve bu albümlerin hiç kimseye gösterilmediğini biliyormusunuz.şuan 60 küsür yaşlarında ve o müzede doktorasını yapmış bir ressamın bu albümleri bizzat görmüş olduğunu ve bu kişinin astintanlığını yaptığım dönemde bu bilgiye ulaştığımı sizlerle paylaşmak istedim.

    9. Mehmet dedi ki:

      Onların Almanya’da ne işi var?

    Leave a Reply

    CAPTCHA (Şahıs Denetim Kodu) Resmi